İnşaat projelerinde sigorta, çoğu zaman ihale şartnamesinin bir gereği olarak alınır ve bir daha düşünülmez. Oysa CAR (Constructor’s All Risk) ve EAR (Erection All Risk) poliçeleri doğru kurgulanmadığında, inşaat sürecindeki en büyük kayıpları tazmin etmez. Türkiye’de her yıl inşaat sektöründe beyan edilen hasarların yalnızca %58’i sigorta kapsamında karşılanmaktadır — geri kalanı müteahhitlerin ve proje sahiplerinin bilançosuna yük olarak düşmektedir.

CAR ve EAR: Temel Fark ve Kapsam

CAR (Constructor’s All Risk) poliçesi; binalar, yollar, köprüler, barajlar gibi inşaat işlerini kapsar. EAR (Erection All Risk) ise fabrika kurulumu, makine montajı, endüstriyel tesis kurulumu gibi ereksiyona dayalı işleri güvence altına alır. Her iki branşın ortak amacı: proje tamamlanana dek inşaat sahasını tüm risklere karşı korumak.

Temel teminat kalemleri:

  • İnşaat eseri (works): Proje değeri üzerinden bina/yapı hasarı
  • İnşaat ekipmanı/makineleri: Sahada bulunan araç ve ekipmanlar
  • Üçüncü şahıs mali mesuliyet: Komşu mülklere zarar ve şantiye çevresindeki kişilere yönelik bedensel zarar tazminatları
  • Bakım dönemi uzatması: Yapım sonrası kusur döneminde ortaya çıkan hasarlar

En Sık Karşılaştığımız Kapsam Boşlukları

1. Proje Değerinin Eksik Beyanı

Projenin zemin etüdü maliyetleri, tasarım bedeli, geçici yapılar ve mühendislik giderleri poliçe bedeline dahil edilmez. Hasar anında sigorta şirketi orantı maddesini uygular ve tazminatı düşürür. Özellikle KDV, malzeme fiyat artışları ve döviz kuruna bağlı ithal ekipman bedelleri güncellenmeden poliçe yenilenir.

2. Doğal Afet Teminatlarının Gözden Kaçırılması

CAR/EAR poliçelerinde sel, taşkın, deprem ve toprak kayması teminatları genellikle hariç tutulan riskler arasındadır; ek prim ödenerek eklenmeleri gerekir. Türkiye’nin yüksek deprem riski göz önüne alındığında bu teminatı almamak ciddi bir strateji hatasıdır. 2023 Kahramanmaraş depremleri, bu teminat boşluğunu tüm inşaat sektörü için somutlaştırdı.

3. Alt Yüklenici Kapsamı

Ana poliçe genellikle yalnızca ana müteahhidi güvence altına alır. Alt yüklenicilerin kendi sigorta poliçeleri olmadığında sahada meydana gelen kazalar, üçüncü şahıs taleplerinin muhatabı olarak proje sahibini karşı karşıya bırakabilir. “Cross liability” klozunun poliçeye eklenmesi zorunludur.

4. Profesyonel Sorumluluk Boşluğu

Tasarım hatasından kaynaklanan hasarlar standart CAR poliçesi kapsamı dışındadır. Proje tasarımını da üstlenen müteahhitler için Design & Build uzantısı ya da ayrı bir profesyonel sorumluluk poliçesi alınmalıdır.

PPL (Public and Products Liability) ile Entegrasyon

İnşaat projelerinde CAR kapsamındaki üçüncü şahıs sorumluluk limitleri Türkiye’de ortalama 10–20 milyon TL olarak belirlenmektedir. Ancak büyük kentsel projelerde, AVM’lerde veya kamuya açık yapılarda yaşanacak bir kaza senaryosunda bu limitler yetersiz kalmaktadır. İnşaat hukuku ve TBMM tarafından belirlenen yasal tazminat tavanları her yıl artmaktadır; limitlerin düzenli güncellenmesi gerekmektedir.

Risk Yönetimi: Poliçeden Öte

Big Broker, yalnızca poliçe satmaz; inşaat projelerinde risk mühendisliği desteği sunar. Proje öncesi risk değerlendirmesi, şantiye güvenlik protokolleri ve hasar önleme tavsiyeleri, toplam sigorta maliyetini ortalama %15–22 oranında düşürmektedir. Ayrıca proje süresince yapılan periyodik denetimler, poliçenin fiilen geçerliliğini korumasını sağlar.

Planladığınız veya yürüttüğünüz inşaat projesinin doğru güvence altına alınması için uzman ekibimizle görüşün.