Türkiye, aktif fay hatlarının üzerinde kurulu bir ülkedir. Kuzey Anadolu Fay Hattı, Doğu Anadolu Fay Hattı ve Ege genişleme bölgesi, ülke yüzeyinin %96’sını birinci ya da ikinci derece deprem bölgesi olarak sınıflandırmaktadır. Bu gerçeklik karşısında işletmelerin sigorta stratejisi ne olmalı?

DASK’ın Kapsadığı ve Kapsamadığı

Doğal Afet Sigortaları Kurumu (DASK) tarafından sunulan zorunlu deprem sigortası, konut amaçlı yapılar için tasarlanmıştır ve ticari işletmeler için birkaç kritik kısıtlaması vardır:

  • Limit kısıtlaması: Konut için azami tazminat tutarı 640.000 TL’dir (2024 itibarıyla). Bu tutar, ticari bir fabrikanın ya da deponun değerinin çok küçük bir bölümünü karşılar.
  • Kapsam dışı kalemler: İş yeri içindeki demirbaşlar, makineler, stoklar, ofis ekipmanları DASK kapsamı dışındadır.
  • İş durması tazminatı yok: Deprem sonrası iş yerinizin kapanması nedeniyle uğrayacağınız kâr kayıpları DASK’ta hiç yer almaz.
  • Sadece bina hasarı: DASK yalnızca yapısal hasarı güvence altına alır, içerideki her şey ticari yangın/deprem poliçesine bırakılmıştır.

Ticari Deprem Sigortası: Doğru Yapılandırma

Ticari mülkler için kapsamlı bir deprem koruması aşağıdaki teminatları bir arada içermelidir:

Bina ve İnşaat

Binanın yeniden yapım maliyeti (replacement value) üzerinden sigortalanması gerekir. Türkiye’de inşaat maliyetleri son üç yılda ortalama 3,5 kat arttığından, “piyasa değeri” ile “yeniden yapım maliyeti” arasındaki fark ciddi bir sigorta altı riski yaratmaktadır. Poliçe değerlerinin en az yılda bir güncellenmesi zorunludur.

Makine ve Ekipman

Özellikle döviz bazında ithal edilen makinelerde, piyasa değerinin altında sigortalama orantı maddesini tetiklemektedir. Big Broker, “yeni değer” (new for old) teminatı ile bu riski ortadan kaldırmaktadır.

Stok ve Emtia

Stoklardaki değişkenlik nedeniyle “yüzer limit” (floating policy) yapısının kullanılması, hem az-sigorta hem de fazla-prim sorununu aynı anda çözer.

İş Durması (Kâr Kaybı)

Büyük hasar senaryolarında kâr kaybı tazminatı, toplam hasar tutarının %60–80’ini oluşturabilir. Ancak bu teminatın “tazminat süresi” (indemnity period) doğru belirlenmezse kapsamı işe yaramaz. Ağır hasarlı bir tesisin yeniden faaliyete geçme süresi 18–36 ay arasında değişebileceğinden, 12 aylık standart tazminat süresi yetersiz kalmaktadır.

2023 Kahramanmaraş Depremleri: Ne Öğrendik?

11 Şubat 2023 depremleri, Türk sigorta piyasasına tarihin en büyük hasar yükünü getirdi. Bu felaketten çıkarılacak sigortacılık dersleri şunlardır:

  • Bölgesel konsantrasyon analizi yapılmadan tek bir lokasyonda varlık yoğunlaştırmanın bilanço riski
  • Tedarik zinciri kesintisinin hasar olmaksızın da iş durmasına yol açabileceği (contingent business interruption)
  • Enkaz kaldırma maliyetlerinin bina tazminat bedelini aşabileceği ve ayrı limit talep ettiği
  • CAT (katastrofik) hasar dönemlerinde sigorta şirketi ödeme kapasitesinin kritik olduğu — reasürans desteği güçlü brokerler aracılığıyla ulaşmanın önemi

Deprem Riski Yönetiminde Big Broker Yaklaşımı

Big Broker, müşterilerine yalnızca poliçe değil, deprem senaryosu analizleri sunar. Tesisinizin lokasyonuna göre beklenen maksimum kayıp (PML — Probable Maximum Loss) hesaplamaları yapılarak sigorta limitinizin yeterliliği matematiksel olarak değerlendirilir. Bu yaklaşım, hem aşırı primden korunmanızı hem de gerçek bir deprem anında tam tazminat almanızı sağlar.